1
منسوب به ناصر خسرو
خدایا ،عرض و طول ِ عالَمَت را
توانی در دل ِ موری کشیدن
تو بتوانی که در یک طَرفة العین
زمین و آسمانی آفریدن
تو در روز ِ ازل آغاز کردی
عقوبت در ابد بایست دیدن
تو گر خلقت نمودی بَهر ِ طاعت
چرا بایست شیطان آفریدن؟
سخن ،بسیار باشد،جرئتم نیست
نَفَس از ترس نتوانم کشیدن
اگر می خواستی کاین ها نپرسم
مرا بایست حیوان آفریدن
خدایا،راست گویم، فتنه از توست
ولی از ترس نتوانم چخیدن
لب و دندان ِ تُرکان ِ خَتا را
نبایستی چنین خوب آفریدن
که از دست ِ لب و دندان ِ ایشان
به دندان ،دست و لب باید گزیدن
به ما تو قوّت ِ رفتار دادی
ز دنبال ِ نکورویان دویدن
اگر مطلب ،به دوزخ بردن ِ ماست
تعذّر چند باید آوریدن؟!
به آهو می کنی غوغا که بگریز
به تازی هی زنی اندر دویدن!
به ما فرمان دهی اندر عبادت
به شیطان در رگ و جان ها دویدن
به ذات ِ بی زوالت ،دون ِ عدل است
به روی دوست،دشمن را کشیدن!
کنون در ورطه ی خوف و رجایم
ندارد دل،زمانی آرمیدن
اگر نیکم ،اگر بد ،خلقت از توست
خلیقی خوب بایست آفریدن
به کس چیزی که نسپردی ،چه خواهی؟
حساب اندر طلب باید کشیدن!
2
محمود هدایت
شنیدم یکی مَی کشی توبه کرد
که گلگون نسازد ز می ،روی زرد
ولی مَردُم آزاری اش کار بود
جفا پیشه و مَردُم آزار بود
چو بربست ره زین جهان ِ خراب
بدیدش یکی ز اهل ِ عرفان به خواب
جگرپاره ی خویش ،در مشت ِ او
به دندان ِ غیرت،سرانگشت ِ او
بدو گفت:کای توبه کار از شراب
هنوزت نیاسوده اند از عذاب
بگفتا:عذاب ِ می ام رانده است
ولی مردم آزاری ام مانده است
بگو باده نوشان ِ ایّام را
خراباتیان ِ می آشام را
اگر خاک ِ تن را ز می، گِل کنی
به از آن که آزار ِ یک دل کنی
3
نوای اصفهانی
آهسته می گذشت ستم دیده مادری
با کودکی برهنه سر و پا به معبری
مادر ز ضعف،اسکلت ِ استخوانه ای
کودک ز جوع،صورت ِ بی روح پیکری
مادر ز رنج ِ فقر و فلاکت ،نمونه ای
کودک ز یأس و محنت و اندوه،مظهری
کودک، لباس داشت ،ولی کهنه جامه ای
مادر،حجاب داشت،ولی ژنده معجری
هر یک اسیر ِ زندگی ِ با شکنجه ای
چون مبتلا به چنگل ِ شاهین،کبوتری
مقسومشان نگشته ز یک خوشه،دانه ای
بر بامشان نریخته از شاخه ای ،بَری
ننشسته تا کنون به سر ِ خوان ِ مُنعمی
ناخفته تا کنون به سرای توانگری
هرگز نبرده در همه ی عمر،حاجتی
از عفّت و شرافت و ناموس ، بر دری
نقّاش ِ احتیاج به لوح ِ مصیبتی
گفتی کشیده منظره ی حیرت آوری
چون شب فرا رسید ،به صحن ِ خرابه ای
گسترد دست ِ فقر ز خاشاک،بستری
تا چون ز ره رسند دو موجود ِ ناتوان
ناچار جان دهند برای دو لقمه نان
چون صبح ِ روز ِ بعد شد و سر زد آفتاب
برخاستند کاخ نشینان سَبُک ز خواب
دل شاد وبا نشاط و تنومند و سرفراز
از عمر،بهره مند و ز هر چیز ،کامیاب
مستغنی از هر آن چه که در زندگی لذیذ
مستعفی از هر آن چه که در زندگی،عذاب
چیدند خادمان به سر ِ میزشان غذا
بی هیچ گونه زحمت و بی هیچ اضطراب
نی با خبر که مُرد زنی از گرسنگی
نی مطّلع که سوخت یتیمی ز قحط ِ آب
هرگز نبرده در دلشان رنج و غصّه،راه
کز سختی اوفتند زمانی به پیچ و تاب
از هر جفا که بر فقرا رفته ،بی خبر
وز هر ستم که بر ضعفا رفته،بی عذاب
در سرنوشت ِ جامعه ،فعّال ِ مایشاء
در قتل ِ بندگان ِ خدا ،مالک الرّقاب
در نزدشان، شکایت ِ مسکین،بلااثر
در گوششان، سؤال ِ ضعیفان،بلا جواب
ای حضرتت به جامع ِ دعوات،مستجیب!
باری،دعای خسته دلان ساز مستجاب
تا پیش تر از آن که رسد روز ِ محشری
این ظالمان ِ سفله،ببینند کیفری
4
جلال قیامی میرحسینی
ای تو شادی
من همه غم
من همه اشک ِ دمادم
سوسیالیزم ِ بوسه هایت
آرمانی شد مقدّس
خنده ی سرخ ِ رهایت
گیسوی سبز ِ صدایت
مرز ِ مرگ و زندگی شد
آه،آزادی!
تمام ِ لحظه ها ،طوفانی ات شد
عشق ها
قربانی ات شد
باز هم نامت به جا ماند و
نماندی
باز هم گُل را
به سوگ ِ آفتاب ِ خود،نشاندی...
مشهد- 15/1/1382